Skip to Content

Show / Hide Menu

Blaenau Gwent

Ffydd yng Nghymru: Yn Cyfrif i’n Cymunedau:
Crynodeb Casgliadau, Bwrdeistref Sirol Blaenau Gwent

Hyd yn hyn, bu diffyg tystiolaeth ystadegol gan Gymru am rôl cymunedau ffydd yn y cymunedau ehangach y maen nhw’n rhan ohonynt.  Mae adroddiad Gweini, Ffydd yng Nghymru: Yn Cyfrif i’n Cymunedau, yn darparu gwybodaeth newydd am y gwasanaethau sy’n cael eu darparu gan gymunedau ffydd i’r gymuned ehangach, gan gynnwys: niferoedd y gwirfoddolwyr maen nhw’n eu defnyddio, niferoedd y staff maen nhw’n eu cyflogi i weithio gyda’r gymuned ehangach, yr ystafelloedd a’r neuaddau maen nhw’n eu cynnig, a’u heffaith ar dwristiaeth.

Cyrhaeddodd yr arolwg a fu’n sail i’r adroddiad gyfradd ymateb ardderchog ychydig dros 49%, (ychydig dros 48% i Flaenau Gwent), ac mae hyn yn ein galluogi i greu crynodebau i bob un o’r awdurdodau unedol.  Dyma rai o’r uchafbwyntiau ar gyfer yr eglwysi ym Mlaenau Gwent.

Mae gan Flaenau Gwent dros 80 o gymunedau ffydd gweithredol (cynulleidfaoedd unigol, neu blwyfi yn achos yr Eglwys yng Nghymru).  Eglwysi oedd y cyfan a gafodd eu hadnabod yn yr arolwg.  Yn fras mae hyn yn cynrychioli un eglwys neu blwyf i ddim mwy na 800 o bobl ym Mlaenau Gwent.

Bob wythnos, mae’n cael ei amcangyfrif bod tua 6% o boblogaeth Blaenau Gwent yn mynychu gwasanaeth crefyddol.  Serch hynny, mae’r ffigwr hwn yn tanamcangyfrif y niferoedd sy’n mynychu dros gyfnod o flwyddyn.  Gan gymryd y gwasanaeth unigol mwyaf ym mhob cymuned ffydd dros flwyddyn mae’r ffigwr yn codi i 25%.  Mae’n rhaid bod cyfran sylweddol uwch na hyn yn mynychu un neu ragor o wasanaethau crefyddol ar draws blwyddyn.

Mae amrywiaeth y gwasanaethau y mae eglwysi yn eu darparu ym Mlaenau Gwent yn enfawr, gan gynnwys sawl gwasanaeth nad oes modd i lywodraethau eu darparu.  Y pump uchaf yw Paratoi ar gyfer Priodas; Gweithgareddau Cymdeithasol (clwb cinio, bar coffi, ac ati); Gwaith Plant (o dan 14 oed); Ymweld ag Ysbytai; ac Addysg/gwerthfawrogi cerddoriaeth/y celfyddydau; mae niferoedd yr eglwysi sy’n cymryd rhan yn y rhain yn cael ei hamcangyfrif yn 45, 45, 45, 43 a 34, yn eu tro.

Ar ben hynny, mae nifer o eglwysi’n gweithio eisoes mewn meysydd o angen a chyfleoedd sy’n dod i’r amlwg; mae tua 15 eglwys yn gweithio eisoes mewn o leiaf un o’r meysydd o blith hyfforddiant cyflogaeth, ymwybyddiaeth am gyffuriau ac alcohol, a materion cyllid personol ac mae deg arall yn gobeithio gweithio yn y meysydd hyn yn y dyfodol.

Mae bron 85% o’r eglwysi ym Mlaenau Gwent yn weithredol mewn un maes neu’r llall o wasanaethau cymunedol, gyda chyfartaledd o tua chwe maes o weithgarwch yr un.

Mae’n cael ei amcangyfrif bod dros 1,200 o wirfoddolwyr yn gweithio ar ran y gymuned ehangach mewn gweithgareddau wedi’u trefnu gan eglwysi ym Mlaenau Gwent.  Mae hyn yn cynrychioli tua 1,800 o oriau’r wythnos, sy’n gyfwerth â thua 45 o weithwyr llawn amser.

At hynny, mae eglwysi ym Mlaenau Gwent yn cyflogi tua 70 o staff i weithio gyda’r gymuned ehangach, gan gynrychioli 1,200 o oriau pellach yr wythnos, sy’n gyfwerth â 30 o weithwyr llawn amser ychwanegol.

Mae llawer o eglwysi’n darparu ystafelloedd a neuaddau ar gyfer y gymuned ehangach.  Ym Mlaenau Gwent, mae’n cael ei amcangyfrif bod tua 20 yn gweithredu canolfannau cymunedol at bwrpas; mae tua 40 yn rhentu ystafelloedd i grwpiau allanol; ac mae tua 35 yn cynnig rhai ystafelloedd am ddim.

Mae eglwysi’n cynnig cefnogaeth i’r iaith Gymraeg: mae’n cael ei amcangyfrif bod 3 eglwys ym Mlaenau Gwent yn cymryd rhan mewn cynnal dosbarthiadau yn Gymraeg, neu’n cymryd rhan mewn rhedeg gweithgareddau ar gyfer siaradwyr Cymraeg.

Gan ddefnyddio technegau safonol, mae effaith budd economaidd rhai o’r gwasanaethau sy’n cael eu darparu i gymunedau lleol ym Mlaenau Gwent yn cael ei amcangyfrif i fod tua £2.6M y flwyddyn.
Ac, wrth gwrs, dyma ond ychydig o effaith yr eglwysi.  Er enghraifft, mae’n cael ei amcangyfrif bod 7 eglwys ym Mlaenau Gwent yn cymryd rhan weithredol yn eu Strategaeth Gymunedol leol neu gymryd rhan mewn mentrau adfywio’r Llywodraeth.

 

Gweini: Cynghrair Efengylaidd Cymru yn gweithio gyda mudiadau Cristnogol eraill yng Nghymru.
Mae'r Cyngrhair Efengylaidd yn gwmni cyfyngedig drwy warant, wedi ei gofrestru yng Nghymru a Lloegr, rhif 123448 Elusen Gofrestredig Rhif 212325

© Hawlfraint 2008-2018 Gweini & Cynghrair Efengylaidd Cymru. Preifatrwydd a Chwcis
Datblygu gwefan i Elusennau ac Eglwysi gan Doive Designs