Skip to Content

Show / Hide Menu

Pen-y-bont ar Ogwr

Crynodeb Casgliadau, Bwrdeistref Sirol Pen-y-bont ar Ogwr

Hyd yn hyn, bu diffyg tystiolaeth ystadegol gan Gymru am rôl cymunedau ffydd yn y cymunedau ehangach y maen nhw’n rhan ohonynt.  Mae adroddiad Gweini, Ffydd yng Nghymru: Yn Cyfrif i’n Cymunedau, yn darparu gwybodaeth newydd am y gwasanaethau sy’n cael eu darparu gan gymunedau ffydd i’r gymuned ehangach, gan gynnwys: niferoedd y gwirfoddolwyr maen nhw’n eu defnyddio, niferoedd y staff maen nhw’n eu cyflogi i weithio gyda’r gymuned ehangach, yr ystafelloedd a’r neuaddau maen nhw’n eu cynnig, a’u heffaith ar dwristiaeth.

Cyrhaeddodd yr arolwg a fu’n sail i’r adroddiad gyfradd ymateb ardderchog ychydig dros 49%, (50% i Ben-y-bont), ac mae hyn yn ein galluogi i greu crynodebau i bob un o’r awdurdodau unedol.  Dyma rai o’r uchafbwyntiau ar gyfer Pen-y-bont.

Mae gan Ben-y-bont dros 110 o gymunedau ffydd gweithredol (cynulleidfaoedd unigol, neu blwyfi yn achos yr Eglwys yng Nghymru).  Eglwysi oedd y cyfan a gafodd eu hadnabod yn yr arolwg. 

Yn fras mae hyn yn cynrychioli un eglwys neu blwyf i ddim mwy na 1,200 o bobl ym Mhen-y-bont.

Bob wythnos, mae’n cael ei amcangyfrif bod tua 6.5% o boblogaeth Pen-y-bont yn mynychu gwasanaeth crefyddol.  Serch hynny, mae’r ffigwr hwn yn tanamcangyfrif y niferoedd sy’n mynychu dros gyfnod o flwyddyn.  Gan gymryd y gwasanaeth unigol mwyaf ym mhob eglwys dros flwyddyn mae’r ffigwr yn codi i 11%.  Mae’n rhaid bod cyfran sylweddol uwch na hyn yn mynychu un neu ragor o wasanaethau crefyddol ar draws blwyddyn.

Mae amrywiaeth y gwasanaethau y mae eglwysi yn eu darparu ym Mhen-y-bont yn enfawr, gan gynnwys sawl gwasanaeth nad oes modd i lywodraethau eu darparu.  Y pump uchaf yw Gwaith Plant (o dan 14 oed); Ymweld ag Ysbytai; Gweithgareddau Cymdeithasol (clwb cinio, bar coffi, ac ati); Cefnogaeth i bobl sydd wedi cael profedigaeth; a Chefnogaeth i Bobl Hŷn; mae niferoedd yr eglwysi sy’n cymryd rhan yn y rhain yn cael ei hamcangyfrif yn 57, 54, 45, 39 a 36, yn eu tro.

Ar ben hynny, mae nifer o eglwysi’n gweithio eisoes mewn meysydd o angen a chyfleoedd sy’n dod i’r amlwg; mae tua 10 eglwys yn gweithio eisoes mewn o leiaf un o’r meysydd o blith hyfforddiant cyflogaeth, ymwybyddiaeth am gyffuriau ac alcohol, a materion cyllid personol ac mae deg yn gobeithio gweithio yn y meysydd hyn yn y dyfodol.

Mae bron tri chwarter o’r eglwysi ym Mhen-y-bont yn weithredol mewn un maes neu’r llall o wasanaethau cymunedol, gyda chyfartaledd o tua saith maes o weithgarwch yr un.

Mae’n cael ei amcangyfrif bod dros 1,200 o wirfoddolwyr yn gweithio ar ran y gymuned ehangach mewn gweithgareddau wedi’u trefnu gan eglwysi ym Mhen-y-bont.  Mae hyn yn cynrychioli tua 2,200 o oriau’r wythnos, sy’n gyfwerth â thua 55 o weithwyr llawn amser.

At hynny, mae eglwysi ym Mhen-y-bont yn cyflogi tua 70 o staff i weithio gyda’r gymuned ehangach, gan gynrychioli 1,200 o oriau pellach yr wythnos, sy’n gyfwerth â 30 o weithwyr llawn amser ychwanegol.

Mae llawer o eglwysi’n darparu ystafelloedd a neuaddau ar gyfer y gymuned ehangach.  Ym Mhen-y-bont, mae’n cael ei amcangyfrif bod tua 20 yn gweithredu canolfannau cymunedol at bwrpas; mae tua 55 yn rhentu ystafelloedd i grwpiau allanol; ac mae tua 40 yn cynnig rhai ystafelloedd am ddim.

Mae eglwysi’n cynnig cefnogaeth i’r iaith Gymraeg: mae’n cael ei amcangyfrif bod dros 20 eglwys ym Mhen-y-bont yn cymryd rhan mewn cynnal dosbarthiadau yn Gymraeg, neu’n cymryd rhan mewn rhedeg gweithgareddau ar gyfer siaradwyr Cymraeg.

Gan ddefnyddio technegau safonol, mae effaith budd economaidd rhai o’r gwasanaethau sy’n cael eu darparu i gymunedau lleol ym Mhen-y-bont yn cael ei amcangyfrif i fod tua £3.3M y flwyddyn.

Ac, wrth gwrs, dyma ond ychydig o effaith yr eglwysi.  Er enghraifft, mae’n cael ei amcangyfrif bod 8 eglwys ym Mhen-y-bont yn cymryd rhan weithredol yn eu Strategaeth Gymunedol leol neu wedi cymryd rhan mewn mentrau adfywio’r Llywodraeth. 

E-bost info@gweini.org.uk

 

Gweini: Cynghrair Efengylaidd Cymru yn gweithio gyda mudiadau Cristnogol eraill yng Nghymru.
Mae'r Cyngrhair Efengylaidd yn gwmni cyfyngedig drwy warant, wedi ei gofrestru yng Nghymru a Lloegr, rhif 123448 Elusen Gofrestredig Rhif 212325

© Hawlfraint 2008-2018 Gweini & Cynghrair Efengylaidd Cymru. Preifatrwydd a Chwcis
Datblygu gwefan i Elusennau ac Eglwysi gan Doive Designs