Skip to Content

Show / Hide Menu

Ceredigion

Ffydd yng Nghymru: Yn Cyfrif i’n Cymunedau:
Crynodeb Casgliadau ar gyfer Sir Ceredigion

Hyd yn hyn, bu diffyg tystiolaeth ystadegol gan Gymru am rôl cymunedau ffydd yn y cymunedau ehangach y maen nhw’n rhan ohonynt.  Mae adroddiad Gweini, Ffydd yng Nghymru: Yn Cyfrif i’n Cymunedau, yn darparu gwybodaeth newydd am y gwasanaethau sy’n cael eu darparu gan gymunedau ffydd i’r gymuned ehangach, gan gynnwys: niferoedd y gwirfoddolwyr maen nhw’n eu defnyddio, niferoedd y staff maen nhw’n eu cyflogi i weithio gyda’r gymuned ehangach, yr ystafelloedd a’r neuaddau maen nhw’n eu cynnig, a’u heffaith ar dwristiaeth.

Cyrhaeddodd yr arolwg a fu’n sail i’r adroddiad gyfradd ymateb ardderchog ychydig dros 49%, (tua 44% i Geredigion), ac mae hyn yn ein galluogi i greu crynodebau i bob un o’r awdurdodau unedol.  Dyma rai o uchafbwyntiau’r wybodaeth sydd ar gael ar gyfer Ceredigion.

Mae gan Geredigion dros 240 o gymunedau ffydd gweithredol (cynulleidfaoedd unigol, neu blwyfi yn achos yr Eglwys yng Nghymru).  Ar wahân i un mosg ac un ganolfan Bahá’í, eglwysi yw’r holl gymunedau ffydd a gafodd eu hadnabod yn yr arolwg.  Yn fras mae hyn yn cynrychioli un eglwys neu gapel i ddim mwy na 320 o bobl yng Ngheredigion.

Bob wythnos, mae’n cael ei amcangyfrif bod tua 12% o boblogaeth Ceredigion yn mynychu gwasanaeth eglwys.  Serch hynny, mae’r ffigwr hwn yn tanamcangyfrif y niferoedd sy’n mynychu dros gyfnod o flwyddyn.  Gan gymryd y gwasanaeth unigol mwyaf ym mhob cymuned ffydd dros flwyddyn mae’r ffigwr yn codi i 28%.  Mae’n rhaid bod cyfran sylweddol uwch na hyn yn mynychu un neu ragor o wasanaethau crefyddol ar draws blwyddyn.

Mae amrywiaeth y gwasanaethau y mae eglwysi yn eu darparu yng Ngheredigion yn enfawr, gan gynnwys sawl gwasanaeth nad oes modd i lywodraethau eu darparu.  Y pump uchaf yw Ymweld ag Ysbytai; Gwaith Plant (o dan 14 oed); Paratoi ar gyfer Priodas; Cefnogaeth i bobl hŷn; a Chefnogaeth i bobl sydd gyda salwch tymor hir; mae niferoedd yr eglwysi sy’n cymryd rhan yn y rhain yn cael ei hamcangyfrif yn 71, 68, 59, 53 a 45, yn eu tro.

Ar ben hynny, mae nifer o eglwysi yn gweithio eisoes mewn meysydd o angen a chyfleoedd sy’n dod i’r amlwg; mae tua 5 eglwys yn gweithio eisoes mewn o leiaf un o’r meysydd o blith hyfforddiant cyflogaeth, ymwybyddiaeth am gyffuriau ac alcohol, a materion cyllid personol ac mae 8 arall yn gobeithio gweithio yn y meysydd hyn yn y dyfodol.

Mae dros 50% o’r eglwysi yng Ngheredigion yn weithredol mewn un maes neu’r llall o wasanaethau cymunedol, gyda chyfartaledd o tua phum maes o weithgarwch yr un.

Mae’n cael ei amcangyfrif bod tua 2,000 o wirfoddolwyr yn gweithio ar ran y gymuned ehangach mewn gweithgareddau wedi’u trefnu gan eglwysi yng Ngheredigion.  Mae hyn yn cynrychioli tua 3,000 o oriau’r wythnos, sy’n gyfwerth â thua 80 o weithwyr llawn amser.

At hynny, mae eglwysi yng Ngheredigion yn cyflogi dros 50 o staff i weithio gyda’r gymuned ehangach, gan gynrychioli 480 o oriau pellach yr wythnos, sy’n gyfwerth â 12 o weithwyr llawn amser ychwanegol.

Mae llawer o eglwysi’n darparu ystafelloedd a neuaddau ar gyfer y gymuned ehangach.  Yng Ngheredigion, mae’n cael ei amcangyfrif bod tua 43 yn gweithredu canolfannau cymunedol at bwrpas; mae tua 103 yn rhentu ystafelloedd i grwpiau allanol; ac mae tua 50 yn cynnig rhai ystafelloedd am ddim.

Mae eglwysi’n cynnig cefnogaeth i’r iaith Gymraeg: mae’n cael ei amcangyfrif bod tua 75 o eglwysi yng Ngheredigion yn cymryd rhan mewn cynnal dosbarthiadau yn Gymraeg, neu’n cymryd rhan mewn rhedeg gweithgareddau ar gyfer siaradwyr Cymraeg.

Gan ddefnyddio technegau safonol, mae effaith budd economaidd rhai o’r gwasanaethau sy’n cael eu darparu gan eglwysi i Geredigion yn cael ei amcangyfrif i fod tua £2.9M y flwyddyn.

Ac, wrth gwrs, dyma ond ychydig o effaith yr eglwysi.  Er enghraifft, mae’n cael ei amcangyfrif bod tua 10 eglwys yng Ngheredigion yn cymryd rhan weithredol yn eu Strategaeth Gymunedol leol.

E-bost info@gweini.org.uk

 

Gweini: Cynghrair Efengylaidd Cymru yn gweithio gyda mudiadau Cristnogol eraill yng Nghymru.
Mae'r Cyngrhair Efengylaidd yn gwmni cyfyngedig drwy warant, wedi ei gofrestru yng Nghymru a Lloegr, rhif 123448 Elusen Gofrestredig Rhif 212325

© Hawlfraint 2008-2015 Gweini & Cynghrair Efengylaidd Cymru. Preifatrwydd a Chwcis
Datblygu gwefan i Elusennau ac Eglwysi gan Doive Designs