Skip to Content

Show / Hide Menu

Ynys Môn

Ffydd yng Nghymru: Yn Cyfrif i’n Cymunedau:
Crynodeb Casgliadau ar gyfer Ynys Môn

Hyd yn hyn, bu diffyg tystiolaeth ystadegol gan Gymru am rôl cymunedau ffydd yn y cymunedau ehangach y maen nhw’n rhan ohonynt.  Mae adroddiad Gweini, Ffydd yng Nghymru: Yn Cyfrif i’n Cymunedau, yn darparu gwybodaeth newydd am y gwasanaethau sy’n cael eu darparu gan gymunedau ffydd i’r gymuned ehangach, gan gynnwys: niferoedd y gwirfoddolwyr maen nhw’n eu defnyddio, niferoedd y staff maen nhw’n eu cyflogi i weithio gyda’r gymuned ehangach, yr ystafelloedd a’r neuaddau maen nhw’n eu cynnig, a’u heffaith ar dwristiaeth.

Cyrhaeddodd yr arolwg a fu’n sail i’r adroddiad gyfradd ymateb ardderchog ychydig dros 49%, (dros 52% i Ynys Môn), ac mae hyn yn ein galluogi i greu crynodebau i bob un o’r awdurdodau unedol.  Dyma rai o uchafbwyntiau’r wybodaeth sydd ar gael ar gyfer Ynys Môn.

Mae gan Ynys Môn dros 190 o gymunedau ffydd gweithredol (cynulleidfaoedd unigol, neu blwyfi yn achos yr Eglwys yng Nghymru).  Ar wahân i un gymuned Bahá’í, eglwysi yw’r holl gymunedau ffydd a gafodd eu hadnabod yn yr arolwg.  Yn fras mae hyn yn cynrychioli un eglwys i ddim mwy na 350 o bobl yn Ynys Môn.

Bob wythnos, mae’n cael ei amcangyfrif bod tua 8% o boblogaeth Ynys Môn yn mynychu gwasanaeth eglwys.  Serch hynny, mae’r ffigwr hwn yn tanamcangyfrif y niferoedd sy’n mynychu dros gyfnod o flwyddyn.  Gan gymryd y gwasanaeth unigol mwyaf ym mhob cymuned ffydd dros flwyddyn mae’r ffigwr yn codi i 19%.  Mae’n rhaid bod cyfran sylweddol uwch na hyn yn mynychu un neu ragor o wasanaethau crefyddol ar draws blwyddyn.

Mae amrywiaeth y gwasanaethau y mae eglwysi yn eu darparu yn Ynys Môn yn enfawr, gan gynnwys sawl gwasanaeth nad oes modd i lywodraethau eu darparu.  Y pump uchaf yw Gweithgareddau Cymdeithasol (clwb cinio, bar coffi, ac ati); Paratoi ar gyfer Priodas; Gwaith Plant (o dan 14 oed); Cefnogaeth i bobl hŷn; a Chefnogaeth i bobl sydd wedi cael profedigaeth; mae niferoedd yr eglwysi sy’n cymryd rhan yn y rhain yn cael ei hamcangyfrif yn 44, 43, 27, 23 a 22, yn eu tro.

Ar ben hynny, mae nifer o eglwysi yn gweithio eisoes mewn meysydd o angen a chyfleoedd sy’n dod i’r amlwg; mae tua 8 eglwys yn gweithio eisoes mewn o leiaf un o’r meysydd o blith hyfforddiant cyflogaeth, ymwybyddiaeth am gyffuriau ac alcohol, a materion cyllid personol ac mae 4 arall yn gobeithio gweithio yn y meysydd hyn yn y dyfodol.

Mae tua 50% o’r eglwysi yn Ynys Môn yn weithredol mewn un maes neu’r llall o wasanaethau cymunedol, gyda chyfartaledd o tua thri maes o weithgarwch yr un.

Mae’n cael ei amcangyfrif bod tua 1,100 o wirfoddolwyr yn gweithio ar ran y gymuned ehangach mewn gweithgareddau wedi’u trefnu gan eglwysi yn Ynys Môn.  Mae hyn yn cynrychioli tua 1,700 o oriau’r wythnos, sy’n gyfwerth â thros 40 o weithwyr llawn amser.

At hynny, mae eglwysi yn Ynys Môn yn cyflogi tua 10 o staff i weithio gyda’r gymuned ehangach, gan gynrychioli 120 o oriau pellach yr wythnos, sy’n gyfwerth â thua 3 gweithiwr llawn amser.
Mae llawer o eglwysi’n darparu ystafelloedd a neuaddau ar gyfer y gymuned ehangach.  Yn Ynys Môn, mae’n cael ei amcangyfrif bod tua 25 yn gweithredu canolfannau cymunedol at bwrpas; mae tua 65 yn rhentu ystafelloedd i grwpiau allanol; ac mae tua 35 yn cynnig rhai ystafelloedd am ddim.

Mae eglwysi’n cynnig cefnogaeth i’r iaith Gymraeg: mae’n cael ei amcangyfrif bod tua 50 o eglwysi yn Ynys Môn yn cymryd rhan mewn cynnal dosbarthiadau yn Gymraeg, neu’n cymryd rhan mewn rhedeg gweithgareddau ar gyfer siaradwyr Cymraeg.

Gan ddefnyddio technegau safonol, mae effaith budd economaidd rhai o’r gwasanaethau sy’n cael eu darparu gan eglwysi i Ynys Môn yn cael ei amcangyfrif i fod tua £1.9M y flwyddyn.

Ac, wrth gwrs, dyma ond ychydig o effaith yr eglwysi.  Er enghraifft, mae’n cael ei amcangyfrif bod tua 7 eglwys yn Ynys Môn yn cymryd rhan weithredol yn eu Strategaeth Gymunedol leol.

 

Gweini: Cynghrair Efengylaidd Cymru yn gweithio gyda mudiadau Cristnogol eraill yng Nghymru.
Mae'r Cyngrhair Efengylaidd yn gwmni cyfyngedig drwy warant, wedi ei gofrestru yng Nghymru a Lloegr, rhif 123448 Elusen Gofrestredig Rhif 212325

© Hawlfraint 2008-2015 Gweini & Cynghrair Efengylaidd Cymru. Preifatrwydd a Chwcis
Datblygu gwefan i Elusennau ac Eglwysi gan Doive Designs