Skip to Content

Show / Hide Menu

Rhondda Cynon Taf

Ffydd yng Nghymru: Yn Cyfrif i'n Cymunedau:
Crynodeb Casgliadau ar gyfer Rhondda Cynon Taf

Hyd yn hyn, bu diffyg tystiolaeth ystadegol gan Gymru am rôl cymunedau ffydd yn y cymunedau ehangach y maen nhw’n rhan ohonynt.  Mae adroddiad Gweini, Ffydd yng Nghymru: Yn Cyfrif i’n Cymunedau, yn darparu gwybodaeth newydd am y gwasanaethau sy’n cael eu darparu gan gymunedau ffydd i’r gymuned ehangach, gan gynnwys: niferoedd y gwirfoddolwyr maen nhw’n eu defnyddio, niferoedd y staff maen nhw’n eu cyflogi i weithio gyda’r gymuned ehangach, yr ystafelloedd a’r neuaddau maen nhw’n eu cynnig, a’u heffaith ar dwristiaeth.

Cyrhaeddodd yr arolwg a fu’n sail i’r adroddiad gyfradd ymateb ardderchog ychydig dros 49%, (53% i Rondda Cynon Taf), ac mae hyn yn ein galluogi i greu crynodebau i bob un o’r awdurdodau unedol.  Dyma rai o uchafbwyntiau’r wybodaeth sydd ar gael ar gyfer Rhondda Cynon Taf.

Mae gan Rondda Cynon Taf dros 170 o gymunedau ffydd gweithredol (cynulleidfaoedd unigol, neu blwyfi yn achos yr Eglwys yng Nghymru).  Eglwysi yw’r rhain i gyd – ni ddarganfu’r ymchwil unrhyw gynulleidfaoedd mawr crefyddau eraill.  Yn fras mae hyn yn cynrychioli un eglwys neu blwyf ar gyfer tua 1,300 o bobl yn Rhondda Cynon Taf.

Bob wythnos, mae’n cael ei amcangyfrif bod tua 4% o boblogaeth Rhondda Cynon Taf yn mynychu gwasanaeth crefyddol.  Serch hynny, mae’r ffigwr hwn yn tanamcangyfrif y niferoedd sy’n mynychu dros gyfnod o flwyddyn.  Gan gymryd y gwasanaeth unigol mwyaf ym mhob eglwys dros flwyddyn mae’r ffigwr yn codi i 7.5%.  Mae’n rhaid bod cyfran sylweddol uwch na hyn yn mynychu un neu ragor o wasanaethau crefyddol ar draws blwyddyn.

Mae amrywiaeth y gwasanaethau y mae eglwysi yn eu darparu yn Rhondda Cynon Taf yn enfawr, gan gynnwys sawl gwasanaeth nad oes modd i lywodraethau eu darparu.  Y pump uchaf yw Ymweld ag Ysbytai; Gwaith Plant (o dan 14 oed); Gweithgareddau Cymdeithasol (clwb cinio, bar coffi, ac ati); Grwpiau Rhieni a phlant bach; a Pharatoi ar gyfer Priodas, wedi’u cyflwyno gan rhwng 75 a 50 o eglwysi yr un.

Ar ben hynny, mae nifer o eglwysi yn Rhondda Cynon Taf yn gweithio eisoes mewn meysydd o angen a chyfleoedd sy’n dod i’r amlwg, megis hyfforddiant cyflogaeth, ymwybyddiaeth am gyffuriau ac alcohol, a materion cyllid personol, rhwng 10 a 15 o eglwysi, ym mhob achos.  At hynny, mae rhwng 15 a 20 arall yn gobeithio gweithio yn y meysydd hyn yn y dyfodol.

Mae dau draean o’r eglwysi yn Rhondda Cynon Taf yn weithredol mewn un maes neu’r llall o wasanaethau cymunedol, gyda chyfartaledd o tua chwe maes o weithgarwch yr un.

Mae’n cael ei amcangyfrif bod dros 1,300 o wirfoddolwyr yn gweithio ar ran y gymuned ehangach mewn gweithgareddau wedi’u trefnu gan eglwysi yn Rhondda Cynon Taf.  Mae hyn yn cynrychioli tua 2,500 o oriau’r wythnos, sy’n gyfwerth â thua 60 o weithwyr llawn amser.  At hynny, mae cymunedau ffydd yn Rhondda Cynon Taf yn cyflogi tua 130 o staff i weithio gyda’r gymuned ehangach, gan gynrychioli 2,100 o oriau pellach yr wythnos, sy’n gyfwerth â thros 50 o weithwyr llawn amser.

Mae llawer o eglwysi’n darparu ystafelloedd a neuaddau ar gyfer y gymuned ehangach.  Yn Rhondda Cynon Taf, mae’n cael ei amcangyfrif bod tua 20 yn gweithredu canolfannau cymunedol at bwrpas; mae tua 90 yn rhentu ystafelloedd i grwpiau allanol; ac mae ychydig o dan 50 yn cynnig rhai ystafelloedd am ddim.

Mae eglwysi’n cynnig cefnogaeth i’r iaith Gymraeg: er enghraifft mae’n cael ei gredu bod tua 15 o eglwysi yn Rhondda Cynon Taf yn cymryd rhan mewn dysgu’r iaith Gymraeg.

Gan ddefnyddio technegau safonol, mae effaith budd economaidd rhai o’r gwasanaethau sy’n cael eu darparu i gymunedau lleol yn Rhondda Cynon Taf yn cael ei amcangyfrif i fod tua £4.4M y flwyddyn.

Ac, wrth gwrs, dyma ond ychydig o effaith yr eglwysi.  Er enghraifft, mae’n cael ei amcangyfrif bod ychydig o dan 30 eglwys yn Rhondda Cynon Taf yn cymryd rhan weithredol yn eu Strategaeth Gymunedol leol neu wedi cymryd rhan mewn mentrau adfywio’r Llywodraeth neu ddatblygiad cymunedol neu economaidd, neu’r ddau.

E-bost: info@gweini.org.uk

 

Gweini: Cynghrair Efengylaidd Cymru yn gweithio gyda mudiadau Cristnogol eraill yng Nghymru.
Mae'r Cyngrhair Efengylaidd yn gwmni cyfyngedig drwy warant, wedi ei gofrestru yng Nghymru a Lloegr, rhif 123448 Elusen Gofrestredig Rhif 212325

© Hawlfraint 2008-2018 Gweini & Cynghrair Efengylaidd Cymru. Preifatrwydd a Chwcis
Datblygu gwefan i Elusennau ac Eglwysi gan Doive Designs