Skip to Content

Show / Hide Menu

Bro Morgannwg

Ffydd yng Nghymru: Yn Cyfrif i'n Cymunedau: Crynodeb Casgliadau ar gyfer Bro Morgannwg

Hyd yn hyn, bu diffyg tystiolaeth ystadegol gan Gymru am rôl cymunedau ffydd yn y cymunedau ehangach y maen nhw’n rhan ohonynt.  Mae adroddiad Gweini, Ffydd yng Nghymru: Yn Cyfrif i’n Cymunedau, yn darparu gwybodaeth newydd am y gwasanaethau sy’n cael eu darparu gan gymunedau ffydd i’r gymuned ehangach, gan gynnwys: niferoedd y gwirfoddolwyr maen nhw’n eu defnyddio, niferoedd y staff maen nhw’n eu cyflogi i weithio gyda’r gymuned ehangach, yr ystafelloedd a’r neuaddau maen nhw’n eu cynnig, a’u heffaith ar dwristiaeth.

Cyrhaeddodd yr arolwg a fu’n sail i’r adroddiad gyfradd ymateb ardderchog ychydig dros 49%, (ychydig dros 50% i Fro Morgannwg), ac mae hyn yn ein galluogi i greu crynodebau i bob un o’r awdurdodau unedol.  Dyma rai o uchafbwyntiau’r wybodaeth sydd ar gael ar gyfer Bro Morgannwg.

Mae gan Fro Morgannwg dros 80 o gymunedau ffydd gweithredol (cynulleidfaoedd unigol, neu blwyfi yn achos yr Eglwys yng Nghymru).  Mae bron pob un yn eglwys.  Ceir un mosg yn y Barri.  Yn fras mae hyn yn cynrychioli un eglwys neu blwyf i ddim mwy na 1,500 o bobl ym Mro Morgannwg.

Bob wythnos, mae’n cael ei amcangyfrif bod tua 4% o boblogaeth Bro Morgannwg yn mynychu gwasanaeth eglwys.  Serch hynny, mae’r ffigwr hwn yn tanamcangyfrif y niferoedd sy’n mynychu dros gyfnod o flwyddyn.  Gan gymryd y gwasanaeth unigol mwyaf ym mhob eglwys dros flwyddyn mae’r ffigwr yn codi i 8%.  Mae’n rhaid bod cyfran sylweddol uwch na hyn yn mynychu un neu ragor o wasanaethau crefyddol ar draws blwyddyn.

Mae amrywiaeth y gwasanaethau y mae eglwysi yn eu darparu ym Mro Morgannwg yn enfawr, gan gynnwys sawl gwasanaeth nad oes modd i lywodraethau eu darparu.  Y pump uchaf yw Gweithgareddau Cymdeithasol (clwb cinio, bar coffi, ac ati); Ymweld ag Ysbytai; Paratoi ar gyfer Priodas; Grŵp meithrin, meithrinfa neu grŵp chwarae; a Gwaith Ieuenctid (14 - 25 oed); mae niferoedd yr eglwysi sy’n cymryd rhan yn y rhain yn cael ei hamcangyfrif yn 41, 38, 29, 25 a 24, yn eu tro.

Ar ben hynny, mae diddordeb gan nifer o eglwysi i weithio mewn meysydd o angen a chyfleoedd sy’n dod i’r amlwg; mae tua 5 eglwys yn gweithio eisoes mewn o leiaf un o’r meysydd o blith hyfforddiant cyflogaeth, ymwybyddiaeth am gyffuriau ac alcohol, a materion cyllid personol ac mae 10 arall yn gobeithio gweithio yn y meysydd hyn yn y dyfodol.

Mae bron 90% o’r eglwysi ym Mro Morgannwg yn weithredol mewn un maes neu’r llall o wasanaethau cymunedol, gyda chyfartaledd o bedwar maes o weithgarwch yr un.

Mae’n cael ei amcangyfrif bod ychydig o dan fil o wirfoddolwyr yn gweithio ar ran y gymuned ehangach mewn gweithgareddau wedi’u trefnu gan eglwysi ym Mro Morgannwg.  Mae hyn yn cynrychioli ychydig o dan 2,000 o oriau’r wythnos, sy’n gyfwerth â 50 o weithwyr llawn amser.

At hynny, mae eglwysi ym Mro Morgannwg yn cyflogi tua 20 o staff i weithio gyda’r gymuned ehangach, gan gynrychioli 380 o oriau pellach yr wythnos, sy’n gyfwerth â 10 o weithwyr llawn amser ychwanegol.

Mae llawer o eglwysi’n darparu ystafelloedd a neuaddau ar gyfer y gymuned ehangach.  Ym Mro Morgannwg, mae’n cael ei amcangyfrif bod tua 15 yn gweithredu canolfannau cymunedol at bwrpas; mae tua 40 yn rhentu ystafelloedd i grwpiau allanol; ac mae 20 yn cynnig rhai ystafelloedd am ddim.

Mae eglwysi’n cynnig cefnogaeth i’r iaith Gymraeg: mae’n cael ei amcangyfrif bod tua 7 eglwys ym Mro Morgannwg yn cymryd rhan mewn cynnal dosbarthiadau yn Gymraeg, neu weithgareddau ar gyfer siaradwyr Cymraeg.

Gan ddefnyddio technegau safonol, mae effaith budd economaidd rhai o’r gwasanaethau sy’n cael eu darparu i gymunedau lleol ym Mro Morgannwg yn cael ei amcangyfrif i fod tua £2M y flwyddyn.

Ac, wrth gwrs, dyma ond ychydig o effaith yr eglwysi.  Er enghraifft, mae’n cael ei amcangyfrif bod mwy nag un eglwys ym Mro Morgannwg yn cymryd rhan weithredol yn eu Strategaeth Gymunedol leol. 

E-bost Graham Ellis on: valeofglamorgan [at] gweini [dot] org [dot] uk

 

Gweini: Cynghrair Efengylaidd Cymru yn gweithio gyda mudiadau Cristnogol eraill yng Nghymru.
Mae'r Cyngrhair Efengylaidd yn gwmni cyfyngedig drwy warant, wedi ei gofrestru yng Nghymru a Lloegr, rhif 123448 Elusen Gofrestredig Rhif 212325

© Hawlfraint 2008-2018 Gweini & Cynghrair Efengylaidd Cymru. Preifatrwydd a Chwcis
Datblygu gwefan i Elusennau ac Eglwysi gan Doive Designs